Dán nhãn mã QR cho ba trăm tổ nghe nặng, nhưng làm đúng cách thì gọn trong một buổi. Phần lớn công nằm ở khâu chuẩn bị, không phải khâu dán.
Đây là lời khuyên đáng giá nhất trong bài. In mỗi tổ hai nhãn: một dán, một cất.
Lý do: nhãn sẽ bong, mờ, trầy sau vài mùa. Có nhãn dự phòng thì thay mất một phút; không có thì phải in lại từng cái một — mà in lẻ vài cái luôn phiền hơn in cả loạt.
Nên in thêm khoảng mười phần trăm nhãn trắng chưa gán mã, cho các tổ sẽ tách trong mùa tới.
| Cách | Độ bền | Phù hợp |
|---|---|---|
| In giấy thường rồi ép nhựa | Vài mùa nếu ép kín mép | Phần lớn trại — cân bằng tốt nhất |
| Giấy decal chống nước | Kém hơn ép nhựa dưới nắng gắt | Nơi ít nắng trực tiếp |
| In lên nhựa hoặc kim loại mỏng | Rất bền | Trại lớn, làm một lần cho nhiều năm |
Điểm quan trọng khi ép nhựa: chừa mép và ép kín. Ép sát cạnh thì nước thấm vào từ mép và nhãn hỏng nhanh.
Cách làm gọn khi có nhiều tổ:
Việc quét thử ngay khi dán quan trọng hơn nó có vẻ: nhãn in mờ hoặc dán bị gấp thì quét không ra, và phát hiện ngay lúc đó dễ hơn nhiều so với phát hiện sau ba tháng.
Nhãn có thể bong, nhưng mã viết bằng sơn hoặc bút không phai lên gỗ thì không bong. Nên làm cả hai:
Nếu nhãn mất mà mã viết còn thì in nhãn mới đúng tổ được ngay. Nếu mất cả hai thì phải đối chiếu vị trí và lịch sử để đoán ra tổ nào — mất thời gian và có thể sai.
Đàn tách ra cần mã mới và nhãn mới. Cách gọn:
Cách này tránh được việc phải in lẻ từng cái mỗi lần tách một tổ.
Hoàn tất danh sách tổ trong app trước vì nhãn phải khớp dữ liệu, chốt cách đặt mã vì đổi sau là in lại từ đầu, chọn cỡ nhãn vừa quét được ở khoảng cách nửa mét, và thiết kế nhãn có cả QR lẫn mã chữ to.
Rất nên. In mỗi tổ hai nhãn, một dán một cất, vì nhãn sẽ bong mờ trầy sau vài mùa và in lẻ vài cái luôn phiền hơn in cả loạt. Nên in thêm khoảng mười phần trăm nhãn trắng cho các tổ sẽ tách trong mùa tới.
In giấy thường rồi ép nhựa là cân bằng tốt nhất cho phần lớn trại, dùng được vài mùa nếu ép kín mép. Quan trọng là chừa mép khi ép, vì ép sát cạnh thì nước thấm vào từ mép và nhãn hỏng nhanh.
Sắp nhãn theo đúng thứ tự sẽ đi qua, mang khăn lau vì bề mặt bụi thì keo không dính, dán cùng một vị trí trên mọi thùng, và quét thử ngay khi dán để phát hiện nhãn lỗi.
Nên làm cả hai. Nhãn có thể bong nhưng mã viết bằng sơn lên gỗ thì không, nên nó là lớp dự phòng cuối cùng — nhãn mất mà mã viết còn thì in nhãn mới đúng tổ được ngay.
Chia trại ra nhiều điểm là cách đúng để tránh quá tải vùng hoa. Nhưng nó tạo ra vấn đề mới: điểm ở xa luôn là điểm bị bỏ quên.
Trong thị trường tổ giống mà người mua khó kiểm chứng, một tổ có lịch sử tra được là một tổ bán được giá tốt hơn.
Đổi cách đặt mã giữa chừng là làm đứt lịch sử cả trại. Nên dành ít phút chọn cho đúng ngay từ đầu — và có vài nguyên tắc rõ ràng.
Đứng trước ba chục cái thùng giống hệt nhau, tìm đúng tổ trong danh sách app là việc mất thời gian. Một mã QR dán trên thùng giải quyết xong.
Chuyên về số hoá nghề nuôi ong dú: ứng dụng quản lý trại trên điện thoại, mã QR cho từng tổ, sổ nhật ký điện tử thay sổ giấy, điểm danh tổ, theo dõi tách đàn và sản lượng mật. Đối tượng là người nuôi đã có từ vài chục tổ trở lên, bắt đầu quên mất tổ nào đã làm gì. Không dạy kỹ thuật nuôi cơ bản — chỗ đó thuộc về nuoiongdu.com.